Οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ετοιμάζονται να αναστείλουν την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας της ΕΕ με τις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω της δέσμευσης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε χώρες που στήριξαν τη Γροιλανδία απέναντι σε αμερικανικές απειλές.
Ο Μάνφρεντ Βέμπερ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δήλωσε το Σάββατο ότι η επίτευξη συμφωνίας με τις ΗΠΑ δεν είναι πλέον δυνατή.
«Το ΕΛΚ τάσσεται υπέρ της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, αλλά υπό το πρίσμα των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, η έγκριση δεν είναι δυνατή σε αυτό το στάδιο», έγραψε ο Βέμπερ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόσθεσε ότι η συμφωνία της ΕΕ για τη μείωση των δασμών σε «αμερικανικά προϊόντα πρέπει να τεθεί σε αναστολή».
Σύμφωνα με το Bloomberg, η εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, την οποία σύναψε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι, έχει ήδη τεθεί εν μέρει σε εφαρμογή, αλλά εξακολουθεί να χρειάζεται την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αν οι ευρωβουλευτές του ΕΛΚ συμπράξουν με πολιτικές ομάδες της αριστεράς, είναι πιθανό να συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους ώστε να καθυστερήσουν ή να μπλοκάρουν την έγκριση.
Η εμπορική συμφωνία προέβλεπε δασμό 15% από τις ΗΠΑ για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα, με αντάλλαγμα τη δέσμευση της ΕΕ να καταργήσει τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά και σε ορισμένα αγροτικά προϊόντα. Η φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει την εποπτεία των εμπορικών διαπραγματεύσεων της ΕΕ, προχώρησε στη συμφωνία με την ελπίδα να αποφευχθεί ένας ολοκληρωτικός εμπορικός πόλεμος με τον Τραμπ.
Μια ομάδα ευρωβουλευτών εδώ και καιρό καταφέρεται κατά της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι είναι υπερβολικά μονόπλευρη υπέρ των ΗΠΑ. Η δυσαρέσκεια αυτή εντάθηκε όταν οι ΗΠΑ επέκτειναν έναν δασμό 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο σε εκατοντάδες επιπλέον προϊόντα της ΕΕ μετά τη συμφωνία του Ιουλίου.
Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμσον Γκριρ, επέκρινε την ΕΕ τον περασμένο μήνα επειδή δεν υλοποίησε ορισμένες πτυχές της συμφωνίας, ιδίως όσον αφορά τη ρύθμιση των τεχνολογικών εταιρειών από το μπλοκ.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο την επιβολή δασμού 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε αγαθά από ευρωπαϊκές χώρες που έσπευσαν να στηρίξουν τη Γροιλανδία απέναντι στις αμερικανικές απειλές για κατάληψη του ημιαυτόνομου δανικού εδάφους. Δήλωσε ότι οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25% εκτός αν και έως ότου «επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας».
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση αντίδραση από Ευρωπαίους ηγέτες, οι οποίοι εξετάζουν τα επόμενα βήματα. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε σε δήλωσή της ότι «οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα εγκυμονούσαν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής κλιμάκωσης», ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε τις απειλές του Τραμπ «απαράδεκτες».
Ως αποτέλεσμα των τελευταίων εξελίξεων, η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας έχει καταστεί πιο περίπλοκη.
«Είναι σαφές ότι η εθνική κυριαρχία κάθε χώρας πρέπει να γίνεται σεβαστή από όλους τους εταίρους μιας εμπορικής συμφωνίας», δήλωσε σε συνέντευξή του αυτή την εβδομάδα ο Μπερντ Λάνγκε, ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο οποίος συμβάλλει στην εποπτεία των συζητήσεων για την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας.
Μετά την ανακοίνωση του Τραμπ το Σάββατο, ο Λάνγκε έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι εργασίες για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ θα πρέπει να ανασταλούν έως ότου σταματήσουν οι απειλές του Τραμπ. Κάλεσε επίσης την ΕΕ να χρησιμοποιήσει το μέσο κατά του εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI), το ισχυρότερο εμπορικό εργαλείο αντιποίνων της Ένωσης.
Το ACI, το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ μέχρι σήμερα, σχεδιάστηκε κυρίως ως αποτρεπτικό μέσο και, εφόσον χρειαστεί, για την αντιμετώπιση σκόπιμων εξαναγκαστικών ενεργειών από τρίτες χώρες που χρησιμοποιούν εμπορικά μέτρα ως τρόπο άσκησης πίεσης στις πολιτικές επιλογές της ΕΕ ή των κρατών-μελών της.
Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δασμούς, νέους φόρους στις τεχνολογικές εταιρείες ή στοχευμένους περιορισμούς στις επενδύσεις εντός της ΕΕ. Θα μπορούσαν επίσης να περιλαμβάνουν τον περιορισμό της πρόσβασης σε ορισμένα τμήματα της ενιαίας αγοράς ή τον αποκλεισμό εταιρειών από τη συμμετοχή σε δημόσιους διαγωνισμούς στην Ευρώπη.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βρίσκεται εδώ και ημέρες σε στάση αναμονής. Τα μέλη της επιτροπής εμπορίου του Λάνγκε συνεδρίασαν την Τετάρτη για μια αρχική συζήτηση σχετικά με τη σύνδεση της κυριαρχίας της Γροιλανδίας με την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ και αποφάσισαν να επανέλθουν στο θέμα σε μία εβδομάδα.
Ο Περ Κλάουσεν, Δανός ευρωβουλευτής της Αριστεράς (The Left), συγκέντρωσε 30 υπογραφές για επιστολή που εστάλη την Τετάρτη προς την ηγεσία του Κοινοβουλίου, με την οποία ζητείται να «παγώσει» η εμπορική συμφωνία «όσο η αμερικανική κυβέρνηση διατυπώνει διεκδικήσεις για τη Γροιλανδία και προβαίνει σε απειλές».
«Θα φαινόταν εξαιρετικά παράξενο να προχωρήσουμε τώρα σε συμφωνία με τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Κλάουσεν σε συνέντευξή του. «Αυτό θα αποτελούσε σαφές μήνυμα ότι, από την πλευρά της ΕΕ, είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία που διαθέτουμε απέναντι στις ΗΠΑ, αν συνεχίσουν την επιθετική τους στάση».
